ئالىملار زور ئىلگىرىلەشلەرنى قولغا كەلتۈردى، يېڭى يۇقىرى يورۇقلۇقتىكى ماس كېلىدىغان نۇر مەنبەسىنى ئىجاد قىلدى!

ئانالىز ئوپتىكىلىق ئۇسۇللار زامانىۋى جەمئىيەت ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم، چۈنكى ئۇلار قاتتىق، سۇيۇق ياكى گازدىكى ماددىلارنى تېز ۋە بىخەتەر ئېنىقلاشقا يول قويىدۇ. بۇ ئۇسۇللار نۇرنىڭ سپېكتىرنىڭ ھەر قايسى قىسىملىرىدىكى بۇ ماددىلار بىلەن ئوخشىمايدىغان ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىشىگە تايىنىدۇ. مەسىلەن، ئۇلترابىنەفشە نۇر سپېكتىرى بىر ماددا ئىچىدىكى ئېلېكترونلۇق ئۆتكۈنچىلەرگە بىۋاسىتە ئېرىشەلەيدۇ، تېراگېرتىس بولسا مولېكۇلا تەۋرىنىشىگە ئىنتايىن سەزگۈر.

ئېلېكتر مەيدانىنىڭ ئارقا كۆرۈنۈشىدىكى ئوتتۇرا ئىنفىرا قىزىل نۇر ئىمپۇلس سپېكتىرىنىڭ سەنئەتكارلىق سۈرىتى، ئىمپۇلس ھاسىل قىلىدۇ.

نۇرغۇن يىللاردىن بۇيان تەرەققىي قىلدۇرۇلغان نۇرغۇن تېخنىكىلار گىپېرسپېكتروسكوپىيە ۋە رەسىمگە تارتىش ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇپ، ئالىملارنىڭ راك ئالامەتلىرى، پارنىك گازلىرى، بۇلغىمىلار ۋە ھەتتا زىيانلىق ماددىلارنى چۈشىنىش ئۈچۈن مولېكۇلالارنىڭ قاتلىنىش، ئايلىنىش ياكى تىترەش جەريانىدىكى ھەرىكىتى قاتارلىق ھادىسىلەرنى كۆزىتىشىگە شارائىت ھازىرلاپ بەردى. بۇ ئۇلترا سەزگۈر تېخنىكىلار يېمەكلىك بايقاش، بىئوخىمىيىلىك سېزىش ۋە ھەتتا مەدەنىيەت مىراسلىرى قاتارلىق ساھەلەردە پايدىلىق ئىكەنلىكى ئىسپاتلاندى ھەمدە قەدىمكى بۇيۇملار، رەسىملەر ياكى ھەيكەلتىراشلىق ماتېرىياللىرىنىڭ قۇرۇلمىسىنى تەتقىق قىلىشقا ئىشلىتىلىدۇ.

ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان دۇچ كېلىۋاتقان بىر قىيىنچىلىق شۇكى، بۇنداق چوڭ سپېكتىر دائىرىسى ۋە يېتەرلىك يورۇقلۇقنى قاپلىيالايدىغان ئىخچام نۇر مەنبەلىرىنىڭ كەمچىل بولۇشى. سىنخروترونلار سپېكتىر قاپلاش ئىقتىدارى بىلەن تەمىنلىيەلەيدۇ، ئەمما ئۇلاردا لازېرنىڭ ۋاقىت ماسلىشىشچانلىقى يوق، شۇڭا بۇنداق نۇر مەنبەلىرىنى پەقەت چوڭ تىپتىكى ئىشلەتكۈچىلەر ئەسلىھەلىرىدىلا ئىشلەتكىلى بولىدۇ.

يېقىندا «Nature Photonics» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان بىر تەتقىقاتتا، ئىسپانىيە فوتونىك پەنلەر ئىنستىتۇتى، كۇبان دۆلەتلىك ئۇنىۋېرسىتېتى ماكىس پلانك ئوپتىكىلىق پەنلەر ئىنستىتۇتى ۋە ماكىس بورن سىزىقسىز ئوپتىكىلىق ۋە ئۇلترا تېز سپېكتروسكوپىيە ئىنستىتۇتى قاتارلىق ئورگانلارنىڭ خەلقئارالىق تەتقىقات گۇرۇپپىسى ئىخچام، يۇقىرى يورۇقلۇقتىكى ئوتتۇرا ئىنفىرا قىزىل نۇر قوزغاتقۇچ مەنبەسىنى دوكلات قىلدى. ئۇ پۇفلىغىلى بولىدىغان ئانتىرېزونسلۇق ھالقا فوتونىك كىرىستال تالاسى بىلەن يېڭى سىزىقسىز كىرىستالنى بىرلەشتۈرىدۇ. بۇ ئۈسكۈنە 340 نانومېتىردىن 40،000 نانومېتىرغىچە بولغان ماس كېلىدىغان سپېكتىرنى تەمىنلەيدۇ، سپېكتىر يورۇقلۇقى ئەڭ پارلاق سىنخروترون ئۈسكۈنىلىرىنىڭ بىرىنىڭكىدىن ئىككىدىن بەش دەرىجىگىچە يۇقىرى.

تەتقىقاتچىلارنىڭ ئېيتىشىچە، كەلگۈسىدىكى تەتقىقاتلاردا نۇر مەنبەسىنىڭ تۆۋەن مەزگىللىك ئىمپۇلس ۋاقتىدىن پايدىلىنىپ، ماددا ۋە ماتېرىياللارنىڭ ۋاقىت دائىرىسى ئانالىزىنى ئېلىپ بېرىش، مولېكۇلا سپېكتروسكوپىيەسى، فىزىكىلىق خىمىيە ياكى قاتتىق ھالەت فىزىكىسى قاتارلىق ساھەلەردە كۆپ خىل ئۆلچەش ئۇسۇللىرى ئۈچۈن يېڭى يوللار ئېچىلىدۇ.